Mesur Pwysedd Gwaed

Cyflwyniad

Mae prawf pwysedd gwaed yn ffordd syml o weld a yw eich pwysedd gwaed yn rhy uchel neu'n rhy isel.

Pwysedd gwaed yw'r term a ddefnyddir i ddisgrifio cryfder y gwaed yn gwthio yn erbyn ochrau eich rhydwelïau wrth iddo gael ei bwmpio o amgylch eich corff.

 

Siart Pwysedd Gwaed

Mae pwysedd gwaed uchel (gorbwysedd) yn gallu rhoi straen ar eich rhydwelïau a'ch organau, ac mae hyn yn gallu cynyddu'r risg i chi ddatblygu problemau difrifol fel trawiad ar y galon a strôc.

Nid yw pwysedd gwaed isel (isbwysedd) mor ddifrifol fel arfer, er mae hyn yn gallu achosi i rai deimlo'n benysgafn llewygu.

Prawf pwysedd gwaed yw'r unig ffordd o weld a yw eich pwysedd gwaed yn rhy uchel neu'n rhy isel, oherwydd ni fydd symptomau amlwg i'w gweld yn y rhan fwyaf o bobl. Mae cael prawf yn hawdd, a gallai arbed eich bywyd.

 

Cyfrifo Cyfartaledd eich Pwysedd Gwaed

BLOOD PRESSURE CALCULATOR

Day 1 morning
Day 1 afternoon
Average

ANFON EICH CANLYNIADAU

 

Pryd ddylwn i gael prawf pwysedd gwaed?

Os ydych chi'n poeni am eich pwysedd gwaed, cewch ofyn am brawf pwysedd gwaed unrhyw bryd.

Mae modd i chi gael prawf pwysedd gwaed mewn sawl lle, gan gynnwys:

  • yn eich meddygfa leol
  • mewn rhai fferyllfeydd
  • mewn rhai mannau gwaith
  • yn eich cartref (ewch i'r adran isod ar brawf pwysedd gwaed gartref)
  • mewn apwyntiad i gael Archwiliad Iechyd y GIG sy'n cael ei gynnig i oedolion rhwng 40 a 74 oed yn Lloegr

Awgrymir bod pawb dros 40 oed yn cael prawf pwysedd gwaed bob pum mlynedd o leiaf fel bod modd canfod problemau posib yn gynnar.

Os ydych chi wedi cael diagnosis o bwysedd gwaed uchel neu isel, neu os ydych chi â risg mawr iawn o gael y problemau hyn, efallai y bydd angen i chi gael profion mwy rheolaidd i fonitro eich pwysedd gwaed.

 

Sut mae pwysedd gwaed yn cael ei brofi

Mae dyfais o'r enw sffygmomanomedr yn cael ei defnyddio i fesur eich pwysedd gwaed.

Mae hyn fel arfer yn cynnwys stethosgop, cyff braich, pwmp a deial, er mae dyfeisiau awtomatig sydd â synwyryddion a dangosydd digidol yn cael eu defnyddio fwyfwy y dyddiau hyn.

Ar gyfer y prawf, mae'n well eich bod yn eistedd i lawr a'ch coesau heb eu croesi a rhywbeth yn cynnal eich cefn. Fel arfer, bydd angen i chi rolio eich llawes i fyny neu dynnu unrhyw ddillad llawes hir, fel bod modd rhoi'r cyff o gwmpas rhan uchaf eich braich. Ceisiwch ymlacio a pheidiwch â siarad wrth i'r prawf gael ei wneud.

Yn ystod y prawf:

  • rydych chi'n dal un o'ch breichiau allan fel ei bod ar yr un lefel â'ch calon, a bydd y cyff yn cael ei roi o amgylch y fraich. Bydd angen rhywbeth fel clustog neu fraich cadair i ddal eich braich yn y safle yma
  • bydd y cyff yn cael ei bwmpio i gyfyngu ar lif y gwaed yn eich braich. Mae hyn yn gwasgu rhywfaint, ac efallai y bydd yn teimlo'n anghyfforddus, ond dim ond am ychydig eiliadau y bydd yn hyn yn para
  • bydd y pwysedd yn y cyff yn cael ei ryddhau'n araf a bydd stethosgop yn cael ei ddefnyddio i wrando ar eich curiad (mae dyfeisiau digidol yn defnyddio synwyryddion i ganfod dirgryniadau yn eich rhydwelïau)
  • bydd y pwysedd yn y cyff yn cael ei recordio ar ddau bwynt wrth i'r gwaed dechrau llifo'n ôl i'ch braich. Y mesuriadau hyn sy'n cael eu defnyddio i roi darlleniad o'ch pwysedd gwaed (gweler isod)

Fel arfer, byddwch yn cael gweld eich canlyniad yn syth, naill ai gan weithiwr proffesiynol ym maes gofal iechyd sy'n gwneud y prawf neu ar y dangosydd digidol.

 

Monitro pwysedd gwaed gartref

Mae modd gwneud profion pwysedd gwaed gartref hefyd gan ddefnyddio eich monitor pwysedd gwaed digidol eich hun.

Mae hyn yn gallu rhoi gwell syniad i chi o'ch pwysedd gwaed, gan fod cael prawf yn rhywle fel eich meddygfa yn gallu gwneud i chi deimlo'n bryderus ac mae hyn yn gallu effeithio ar y canlyniad. Mae hyn hefyd yn rhoi cyfle i chi allu monitro eich cyflwr yn rhwyddach yn y tymor hir.

Gallwch chi brynu amrywiaeth o fonitorau rhad er mwyn i chi allu profi eich pwysedd gwaed gartref neu pan fyddwch chi'n mynd o le i le.

Mae'n bwysig gwneud yn siŵr eich bod yn defnyddio offer sydd wedi'i brofi'n iawn. Mae gan Gymdeithas Gorbwysedd Prydain (BHS) wybodaeth am fonitorau pwysedd gwaed dilys sydd ar gael i'w prynu.

Monitro pwysedd gwaed wrth symud o gwmpas

Mewn rhai achosion, mae'n bosib y bydd eich meddyg yn argymell monitro eich pwysedd gwaed am 24 awr neu wrth i chi symud o gwmpas.

Bydd eich pwysedd gwaed yn cael ei brofi'n awtomatig oddeutu bob 30 munud dros gyfnod o 24 awr a defnyddio cyff sydd yn sownd wrth ddyfais symudol sy'n cael ei gwisgo o amgylch eich canol.

Wrth fonitro eich pwysedd gwaed wrth i chi symud o gwmpas, mae hyn yn rhoi darlun clir o sut mae eich pwysedd gwaed yn newid yn ystod y diwrnod.

Dylech fwrw ymlaen â'ch gweithgareddau dyddiol arferol yn ystod y prawf, ond peidiwch â gwlychu'r offer.

 

Deall darlleniad eich pwysedd gwaed

Mae eich pwysedd gwaed yn cael ei fesur mewn milimedrau o fercwri (mmHg) ac yn cael ei gyflwyno ar ffurf dau ffigur:

  • pwysedd systolig – y pwysedd wrth i'ch calon wthio gwaed allan
  • pwysedd diastolig – y pwysedd pan fydd eich calon yn gorffwyso rhwng curiadau

Er enghraifft, os yw eich pwysedd gwaed yn "140 dros 90" neu 140/90mmHg, mae hyn yn golygu mai 140mmHg yw eich pwysedd systolig a 90mmHg yw eich pwysedd diastolig.

Fel canllaw cyffredinol i chi:

  • rhwng 90/60mmHg a 120/80mmHg sy'n cael ei ystyried yn bwysedd gwaed normal
  • 140/90mmHg neu uwch sy'n cael ei ystyried yn bwysedd gwaed uchel 
  • 90/60mmHg neu is sy'n cael ei ystyried yn bwysedd gwaed isel

Os bydd eich pwysedd gwaed rhwng 120/80mmHg a 140/90mmHg, gallai hyn olygu eich bod mewn perygl o ddatblygu pwysedd gwaed uchel os na wnewch chi gymryd camau i geisio rheoli eich pwysedd gwaed.

Rhagor o wybodaeth am beth yw ystyr canlyniad eich pwysedd gwaed.

 

Rheoli eich pwysedd gwaed

Os yw eich pwysedd gwaed yn rhy uchel neu'n rhy isel, gall eich meddyg teulu neu'r gweithwr gofal iechyd proffesiynol sy'n gwneud y prawf eich cynghori am ffyrdd o'i reoli.

Gallai hyn olygu:

Mewn rhai achosion, efallai y cewch eich cyfeirio at feddyg fel cardiolegydd (arbenigwr y galon) i drafod opsiynau triniaeth.

Mae rhagor o wybodaeth yma am drin pwysedd gwaed uchel thrin pwysedd gwaed isel.

 

Cynnwys wedi'i ddarparu gan: